Mieszkańców województwa lubelskiego obudziły nad ranem syreny alarmowe. Kilka godzin później w rejonie Tarnawy-Kolonii i Tokar policja zabezpieczyła lej oraz fragmenty niezidentyfikowanego obiektu.
Według informacji przekazanych przez źródła rządowe to szczątki rosyjskiego pocisku, który naruszył polską przestrzeń powietrzną. Sprawę wyjaśniają służby, ale wydarzenie ponownie przypomniało o pytaniu, które wielu z nas zadaje sobie dopiero w chwili zagrożenia: jak należy zachować się po usłyszeniu syren alarmowych?
Choć większość Polaków kojarzy charakterystyczny dźwięk syren głównie z rocznicami historycznymi lub ćwiczeniami, ich podstawowym zadaniem pozostaje ostrzeganie ludności przed realnym zagrożeniem. Mogą zostać uruchomione w przypadku ataku z powietrza, skażenia chemicznego, katastrofy przemysłowej czy innego zdarzenia wymagającego natychmiastowej reakcji mieszkańców.
Czwartkowy atak bandyckiej Rosji przypomniał boleśnie o tym, iż zagrożenie jest realne, wojna jest nie tylko u progu naszego domu, ale właśnie go przekroczyła. Nie ma wątpliwości, iż było to celowe działanie.
Co więc robić, gdy kolejny alarm nie będzie ćwiczeniem, a ostrzeżeniem przez realnym zagrożeniem?
Syrena to dopiero początek. Najważniejsze informacje pojawiają się chwilę później
Sam dźwięk syreny nie mówi, z jakim zagrożeniem mamy do czynienia. Jest jedynie sygnałem, iż należy natychmiast poszukać oficjalnych komunikatów. To właśnie dlatego pierwszą czynnością po usłyszeniu alarmu powinno być włączenie radia, telewizji lub sprawdzenie komunikatów publikowanych przez administrację państwową.
Sygnały alarmowe i ostrzegawcze przekazywane są przez syreny alarmowe (niektóre syreny posiadają możliwość emitowania alarmów i komunikatów głosowych) oraz środki masowego przekazu – radio i telewizję. W niektórych gminach, powiatach i województwach wykorzystywane są także inne sposoby informowania ludności np. wiadomościami tekstowymi (SMS) poprzez sieć telefonii komórkowej, megafony oraz powiadamianie od domu do domu.
Zapamiętaj! W Polsce mamy w tej chwili tylko dwa rodzaje sygnałów alarmowych:
- ogłoszenie alarmu – ciągły, modulowany dźwięk syreny przez 3 minuty,
- odwołanie alarmu – ciągły, jednostajny dźwięk syreny przez 3 minuty.
Równie istotne są Alerty RCB oraz komunikaty Regionalnego Systemu Ostrzegania, które mogą zawierać szczegółowe instrukcje dotyczące konkretnego miejsca i rodzaju zagrożenia.
W Polsce obowiązują dwa podstawowe sygnały alarmowe. Ogłoszenie alarmu oznacza modulowany dźwięk syreny trwający trzy minuty. Z kolei odwołanie alarmu sygnalizowane jest jednostajnym, ciągłym dźwiękiem o tej samej długości. W obu przypadkach sygnał może zostać uzupełniony komunikatem głosowym nadawanym przez służby.
Gdzie schronić się podczas zagrożenia?
Jeżeli nie ma możliwości bezpiecznej ewakuacji, najlepszym rozwiązaniem jest pozostanie w budynku. Największe bezpieczeństwo zapewniają pomieszczenia znajdujące się z dala od okien, najlepiej w centralnej części budynku lub w piwnicy. W przypadku obiektów wyposażonych w schrony lub miejsca doraźnego ukrycia należy kierować się właśnie tam.
Znacznie trudniejsza sytuacja występuje wtedy, gdy alarm zastanie nas na otwartej przestrzeni. W takim przypadku warto jak najszybciej znaleźć osłonę w najniższej kondygnacji budynku, garażu podziemnym, tunelu lub przejściu podziemnym. choćby naturalne zagłębienie terenu może ograniczyć skutki odłamków i fali uderzeniowej.
Sprawdźcie wcześniej, gdzie znajdują się schrony i miejsca ukrycia. Zapamiętajcie je, wbijcie sobie do głowy. Pod tym linkiem znajdziecie najbliższe takie miejsca – gdziesieukryc.pl.
Jeżeli w pobliżu dojdzie do eksplozji, należy natychmiast położyć się na ziemi i osłonić głowę rękami. Dopiero po ustaniu zagrożenia można ostrożnie ocenić sytuację i sprawdzić, czy ktoś w pobliżu nie potrzebuje pomocy.
Szczelnie zamknij okna i drzwi, aby odciąć dopływ zanieczyszczonego powietrza do mieszkania. Wyłącz instalacje: odłącz z prądu niepotrzebne urządzenia i zakręć zawór gazu.
Pamiętaj o zasadzie dwóch ścian. Zasada dwóch ścian polega na znalezieniu w budynku bezpiecznego miejsca bez okien, które jest oddzielone od zewnętrznej ściany (elewacji) co najmniej dwiema grubymi, pełnymi ścianami.
Wybierz łazienkę, korytarz wewnętrzny lub masywną klatkę schodową w środku budynku. Unikaj pokoi z oknami, przeszklonymi drzwiami lub ścianami zewnętrznymi
Warto przygotować plan jeszcze przed wystąpieniem zagrożenia
MSWiA zwraca uwagę, iż jednym z najczęściej pomijanych elementów bezpieczeństwa jest rodzinny plan działania. W praktyce oznacza to wcześniejsze ustalenie miejsca spotkania, sposobu kontaktu oraz zasad postępowania na wypadek utraty łączności lub rozdzielenia domowników.
Szczególnej uwagi wymagają dzieci, osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami. Warto zadbać, aby najmłodsi mieli przy sobie kartkę z numerami telefonów do opiekunów oraz podstawowymi informacjami medycznymi. Równie ważne jest uwzględnienie zwierząt domowych, które również mogą wymagać ewakuacji lub zabezpieczenia.
Nie ignoruj poleceń służb. Ewakuacja może być konieczna
Jeżeli władze zdecydują o ewakuacji, nie warto zwlekać ani próbować samodzielnie oceniać sytuacji. Decyzje o opuszczeniu zagrożonego terenu podejmowane są na podstawie informacji, do których mieszkańcy nie mają dostępu. Dlatego zalecenia przekazywane przez straż pożarną, policję, wojsko czy centra zarządzania kryzysowego należy traktować jako obowiązujące.
Przed opuszczeniem domu warto zabezpieczyć mieszkanie. Oznacza to zamknięcie okien, zakręcenie dopływu wody, wyłączenie urządzeń elektrycznych i gazowych oraz wygaszenie wszystkich źródeł ognia. Takie działania zmniejszają ryzyko pożaru lub dodatkowych zniszczeń w czasie nieobecności mieszkańców.
Nie należy również zapominać o poinformowaniu bliskich, dokąd się udajemy. W sytuacjach kryzysowych sieci telefoniczne bywają przeciążone, dlatego zamiast wykonywać długie rozmowy lepiej wysłać krótką wiadomość SMS.
Plecak ewakuacyjny nie jest przesadą. Powinien być gotowy przez cały rok
Jednym z najważniejszych elementów przygotowania na sytuacje kryzysowe jest plecak ewakuacyjny. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zaleca, aby każdy domownik posiadał własny zestaw pozwalający przetrwać co najmniej 72 godz. poza miejscem zamieszkania.
Nie chodzi wyłącznie o zapas wody i żywności. Równie ważne są leki przyjmowane na stałe, podstawowa apteczka, dokumenty, gotówka, latarka, radio działające na baterie lub korbkę, powerbank oraz ubrania dostosowane do warunków pogodowych. Dobrym rozwiązaniem jest także przechowywanie kopii najważniejszych dokumentów w formie elektronicznej na zabezpieczonym pendrivie.
Eksperci podkreślają, iż kompletowanie takiego wyposażenia nie oznacza przygotowywania się do wojny. To element odporności na różnego rodzaju kryzysy, od długotrwałych awarii energetycznych po lokalne katastrofy naturalne.
Lubelszczyzna przypomina, iż zagrożenie nie jest już tylko teorią
Poranne wydarzenia na Lubelszczyźnie pokazują, iż incydenty związane z naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej nie są jedynie hipotetycznym scenariuszem. Niezależnie od tego, jakie będą końcowe ustalenia dotyczące obiektu odnalezionego w okolicach Tarnawy-Kolonii, sytuacja po raz kolejny pokazała znaczenie systemów ostrzegania oraz przygotowania mieszkańców na nieprzewidziane zdarzenia.
Syreny alarmowe mają przede wszystkim dać ludziom czas na reakcję. To, jak zostanie on wykorzystany, może mieć najważniejsze znaczenie dla bezpieczeństwa własnego i najbliższych. Dlatego warto znać podstawowe zasady postępowania jeszcze zanim usłyszymy charakterystyczny, trzyminutowy sygnał.
