4 godzin temu
Europa uruchomiła kolejny element swojej infrastruktury obliczeń kwantowych. W Monachium zainaugurowano Euro-Q-Exa, cyfrowy komputer kwantowy należący do wspólnego przedsięwzięcia EuroHPC. System już teraz oferuje 54 fizyczne kubity, a w ciągu dwóch lat ma zostać znacząco rozbudowany.
54 kubity dziś, ponad 150 w 2027 roku
Euro-Q-Exa działa w Leibniz Supercomputing Centre i został dostarczony przez IQM Quantum Computers, jednego z głównych europejskich producentów sprzętu kwantowego. System jest własnością EuroHPC Joint Undertaking. Całkowity koszt projektu wyniósł 25 mln euro, gdzie 10 mln euro zapewniło EuroHPC, a pozostałe środki pochodziły z budżetu federalnego Niemiec oraz władz Bawarii.
Obecna konfiguracja obejmuje 54 fizyczne kubity. Do 2027 roku system ma zostać rozbudowany do ponad 150 kubitów, co znacząco zwiększy jego możliwości obliczeniowe i zakres zastosowań badawczych oraz przemysłowych.
Kluczowym elementem jest integracja z superkomputerem SuperMUC-NG, działającym w LRZ. Dzięki temu Euro-Q-Exa funkcjonuje jako system hybrydowy, łączący klasyczne obliczenia wysokiej wydajności z obliczeniami kwantowymi. Taka architektura pozwala testować algorytmy kwantowe w rzeczywistych scenariuszach HPC, w tym w symulacjach materiałowych, chemii kwantowej czy optymalizacji złożonych procesów przemysłowych.
Otwarty dostęp i europejska sieć systemów kwantowych
Dostęp do Euro-Q-Exa będzie możliwy poprzez Munich Quantum Portal oraz portal dostępu EuroHPC. System od początku zaprojektowano jako infrastrukturę otwartą dla środowiska akademickiego, przemysłu oraz sektora publicznego w całej Europie. To istotne, ponieważ budowa kompetencji w zakresie algorytmów i zastosowań kwantowych wymaga realnego dostępu do sprzętu, a nie wyłącznie pracy symulacyjnej.
Euro-Q-Exa jest trzecim komputerem kwantowym uruchomionym w ramach EuroHPC, po PIAST-Q w Poznaniu oraz VLQ w Ostrawie. W sumie wspólne przedsięwzięcie zakontraktowało sześć komputerów kwantowych rozmieszczonych w różnych krajach członkowskich. Dodatkowo pod koniec 2025 roku uruchomiono dwa analogowe symulatory kwantowe, Jade i Ruby, w ramach projektu HPCQS.
Uruchomiono komputer kwantowy PIAST-Q – pierwszy w Europie komputer kwantowy oparty na technologii uwięzionych jonów powstał w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym (PCSS)
Uroczystość otwarcia w Monachium zgromadziła przedstawicieli Komisji Europejskiej oraz władz federalnych i regionalnych. Strategiczne znaczenie projektu podkreśliła obecność Henny Virkkunen, wiceprzewodniczącej Komisji odpowiedzialnej za suwerenność technologiczną.
Z perspektywy rynku technologicznego najważniejsze jest to, iż Europa konsekwentnie buduje rozproszoną, skoordynowaną infrastrukturę kwantową. Zamiast jednego flagowego systemu powstaje sieć ośrodków, które mają wspólny model dostępu i współdzielone zasoby. To podejście zwiększa odporność ekosystemu, przyspiesza transfer wiedzy oraz wzmacnia konkurencyjność wobec Stanów Zjednoczonych i Chin.
