Mniej niż rok do zaćmienia stulecia. Słońce zniknie na długie minuty

Zaćmienie Słońca 2027 r. będzie wyjątkowe. 2 sierpnia na kilka minut dzień zamieni się w noc. Księżyc zasłoni Słońce, a jego cień przemknie przez południową Europę i Afrykę Północną. W najlepszym miejscu zjawisko potrwa aż 6 minut i 23 sekundy. To jedno z najdłuższych zaćmień Słońca w XXI wieku i wydarzenie, na które już warto zaplanować wakacyjny wyjazd.

Zaćmienie Słońca 2027 zobaczyć będzie można też w Polsce. Niestety w naszym kraju oglądać będziemy tylko częściowe zaćmienie Słońca. jeżeli ktoś chce zobaczyć najbardziej niezwykłą część widowiska, czyli moment, w którym Słońce całkowicie znika za Księżycem, będzie musiał ruszyć na południe.

I wcale nie trzeba lecieć na drugi koniec świata. Jednymi z najlepszych miejsc do obserwacji będą południowa Hiszpania, Egipt i Maroko.

Całkowite zaćmienia Słońca 2 sierpnia 2027 r. potrwa ponad 6 minut

Całkowite zaćmienie Słońca jest jednym z najbardziej niezwykłych zjawisk, jakie można zobaczyć na Ziemi. Dochodzi do niego wtedy, gdy Księżyc znajdzie się dokładnie pomiędzy Ziemią a Słońcem i zasłoni tarczę naszej gwiazdy.

Brzmi prosto, ale geometria tego zjawiska jest niezwykle precyzyjna. Księżyc jest około 400 razy mniejszy od Słońca, ale jednocześnie znajduje się średnio około 400 razy bliżej Ziemi niż Słońce. Dzięki temu na naszym niebie oba obiekty mają podobne rozmiary kątowe. To właśnie dlatego Księżyc może całkowicie przykryć Słońce.

2 sierpnia 2027 r. jego cień przejdzie przez pas o długości około 15 200 km. W najszerszym miejscu obszar, z którego będzie można zobaczyć całkowite zaćmienie, będzie miał około 258 km szerokości. Maksymalna długość fazy całkowitej wyniesie 6 minut i 23 sekundy. NASA wskazuje punkt największego zaćmienia w okolicach 25,5 stopnia szerokości północnej i 33,2 stopnia długości wschodniej, czyli na terytorium Egiptu. To obszar położony około 60 km na wschód od Luksoru i rzeki Nil.

To właśnie długość całkowitości sprawia, iż wydarzenie bywa nazywane zaćmieniem stulecia. Nie oznacza to oczywiście, iż będzie to jedyne całkowite zaćmienie Słońca w XXI wieku. Chodzi o wyjątkowo długi czas całkowitości. Zaćmienie z 2027 r. będzie najdłuższym całkowitym zaćmieniem widocznym z lądu od 2009 r. i pozostanie rekordowo długie aż do 2114 r.

Gdzie przebiegnie pas całkowitego zaćmienia?

Cień Księżyca zacznie swoją podróż nad Atlantykiem, na zachód od Azorów i Madery. Następnie dotrze do południowej Hiszpanii, przetnie Cieśninę Gibraltarską i skieruje się przez Maroko, Algierię, Tunezję, Libię oraz Egipt.

Później cień przesunie się nad Morze Czerwone i dalej przez Arabię Saudyjską, Jemen oraz Somalię, zanim opuści ląd i zakończy swoją drogę nad Oceanem Indyjskim. NASA wymienia właśnie te państwa jako obszary, przez które przejdzie pas całkowitości.

To bardzo dobra wiadomość dla turystów z Polski. W przeciwieństwie do wielu całkowitych zaćmień obserwowanych z odległych zakątków świata, to będzie stosunkowo łatwe do osiągnięcia. Do południowej Hiszpanii można dostać się bezpośrednio samolotem, a z Andaluzji do Maroka prowadzą regularne połączenia promowe przez Cieśninę Gibraltarską.

Również Egipt jest popularnym miejscem wycieczek dla wielu naszych rodaków.

Hiszpania będzie najłatwiejszą opcją dla Polaków

W Europie całkowite zaćmienie będzie widoczne wyłącznie w Hiszpanii. Pas całkowitości obejmie przede wszystkim południową część kraju, w tym znaczną część prowincji Kadyks, fragment Malagi oraz najbardziej wysunięte na południe obszary Granady i Almerii. W pasie znajdą się również Ceuta i Melilla.

To oznacza, iż ktoś planujący obserwację z Polski nie musi organizować wyprawy na Saharę. Dobrym kierunkiem będzie Andaluzja, a szczególnie okolice Kadyksu, Tarify czy Gibraltaru.

W samej Kadyksie całkowita faza potrwa około 2 minut i 54 sekund. W Maladze będzie to około 1 minuty i 48 sekund. Znacznie więcej czasu w obserwację dostaną osoby, które przesuną się w kierunku południowego krańca Hiszpanii. W Ceucie całkowitość potrwa około 4 minut i 48 sekund.

Jeszcze ciekawiej wygląda sytuacja w okolicach Tarify. To właśnie tutaj można znaleźć jedne z najlepszych miejsc do obserwacji po europejskiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej. Im bliżej centralnej linii zaćmienia, tym dłużej Księżyc będzie całkowicie zasłaniał Słońce.

Trzeba jednak pamiętać, iż w przypadku zaćmienia kilka kilometrów może zrobić ogromną różnicę. Poza pasem całkowitości zobaczymy wyłącznie zaćmienie częściowe. Nie wystarczy więc być „gdzieś w Andaluzji”. Warto wcześniej dokładnie wybrać lokalizację.

Jeszcze lepiej może być po drugiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej

Dla polskich turystów ciekawą opcją będzie także Maroko. Cień Księżyca przejdzie przez północną część kraju, a jednym z najbardziej dostępnych miejsc będzie Tanger.

Według wyliczeń dla tego miasta całkowite zaćmienie potrwa około 4 minut i 51 sekund. Początek fazy całkowitej nastąpi około godz. 8:44 czasu lokalnego, a jej koniec około godz. 8:53. Całe zjawisko, obejmujące również fazy częściowe, potrwa znacznie dłużej.

To właśnie Maroko może być dla wielu osób bardzo interesującym kompromisem między długością zaćmienia a logistyką wyjazdu. Tanger leży niemal naprzeciwko południowej Hiszpanii. Z Tarify można przeprawić się przez Cieśninę Gibraltarską, a z Algeciras kursują promy do marokańskiego portu Tanger Med.

Jeszcze ważniejsze jest to, iż Słońce podczas całkowitości będzie stosunkowo wysoko nad horyzontem. W rejonie Cieśniny Gibraltarskiej będzie znajdowało się około 37 stopni nad wschodnim horyzontem, więc nie będzie trzeba szukać miejsca z idealnie odsłoniętym południowym niebem.

Egipt będzie prawdopodobnie największą atrakcją dla łowców zaćmień

Jeżeli jednak ktoś chce wycisnąć z tego zjawiska absolutne maksimum, powinien patrzeć w stronę Egiptu. To właśnie tam, w pobliżu Luksoru, Księżyc pozostanie przed tarczą Słońca przez ponad sześć minut.

W punkcie największego zaćmienia całkowitość potrwa dokładnie 6 minut i 23 sekundy. Słońce będzie wtedy znajdowało się wysoko na niebie, około 82 stopni nad południowo-zachodnim horyzontem. To niemal zenit.

Okolice Luksoru są pod tym względem wyjątkowe również z turystycznego punktu widzenia. Pas całkowitości przejdzie przez obszar, w którym znajdują się słynne zabytki starożytnego Egiptu. W pobliżu można odwiedzić świątynie w Karnaku i Luksorze, Kolosy Memnona, świątynię Hatszepsut czy Dolinę Królów.

Właśnie dlatego 2 sierpnia 2027 r. może być jednym z tych dni, kiedy astronomia i turystyka wyjątkowo mocno się połączą. Zamiast wybierać pomiędzy zwiedzaniem starożytnych zabytków a obserwacją niezwykłego zjawiska na niebie, będzie można zrobić jedno i drugie podczas tej samej podróży.

Samo miasto Luksor znajduje się bardzo blisko miejsca, w którym czas całkowitości będzie rekordowo długi. Według dostępnych wyliczeń w rejonie Luksoru można liczyć na około 6 minut i 20 sekund całkowitego zaćmienia. Podobnie długo zjawisko potrwa w pobliskim Sohag, natomiast w Asjucie będzie to około 6 minut i 6 sekund.

Nie wszędzie w Egipcie będzie jednak równie spektakularnie. Kair i piramidy w Gizie znajdą się poza pasem całkowitości. W Gizie tarcza Słońca zostanie zasłonięta w około 95 procentach, ale nie nastąpi moment całkowitego zaćmienia. To ważna różnica. choćby gdy Księżyc zakrywa 99 procent Słońca, nie zobaczymy tego samego efektu co podczas całkowitości.

A co zobaczymy 2 sierpnia 2027 roku w Polsce?

Polacy również nie zostaną z niczym. 2 sierpnia 2027 r. zaćmienie będzie widoczne w całym kraju, ale jako częściowe. Pas całkowitości zakończy się daleko na południe od Polski.

W Warszawie zaćmienie rozpocznie się o godz. 10:26, maksimum nastąpi o godz. 11:22, a zjawisko zakończy się o 12:19. W maksimum Księżyc przesłoni około 69 proc. średnicy tarczy Słońca.

W Gdańsku początek przypadnie na godz. 10:27, maksimum na godz. 11:19, a koniec na godz. 12:13. Tutaj zasłonięte zostanie około 65 proc. tarczy Słońca.

We Wrocławiu pierwsze oznaki zaćmienia pojawią się około godz. 10:19, maksimum nastąpi o godz. 11:17, a koniec o godz. 12:17. Maksymalna faza będzie większa niż w większości kraju i obejmie około 71 proc. tarczy Słońca.

W Poznaniu zaćmienie rozpocznie się około godz. 10:21, maksimum nastąpi o godz. 11:17, a koniec o godz. 12:15. Maksymalnie zasłonięte będzie około 69 proc. tarczy Słońca.

W Krakowie początek przypadnie na godz. 10:21, maksimum na godz. 11:21, a koniec na godz. 12:22. W kulminacyjnym momencie zasłonięte będzie około 70 proc. tarczy.

W Łodzi początek zaćmienia nastąpi około godz. 10:23, maksimum o godz. 11:20, a koniec o godz. 12:18. Maksymalna faza obejmie około 68–69 proc. tarczy Słońca.

W Katowicach zjawisko rozpocznie się około godz. 10:20, osiągnie maksimum o godz. 11:20 i zakończy się o godz. 12:21. Maksymalnie zasłonięte będzie około 70 proc. tarczy.

W Szczecinie początek przypadnie na godz. 10:20, maksimum na godz. 11:15, a koniec na godz. 12:11. Maksymalna faza wyniesie około 66 proc.

Z kolei w Lublinie zaćmienie rozpocznie się o godz. 10:26, maksimum przypadnie na godz. 11:24, a koniec na godz. 12:22. Maksymalnie zasłonięte zostanie około 68 proc. tarczy Słońca.

Polacy będą mieli kilka możliwości

Jeżeli ktoś chce zobaczyć zaćmienie 2 sierpnia 2027 r. w całej okazałości, z Polski najbardziej naturalnym kierunkiem będzie południowa Hiszpania. Andaluzja daje możliwość połączenia obserwacji astronomicznej z normalnym urlopem. Można zatrzymać się w okolicach Kadyksu, Malagi czy Tarify i odpowiednio wcześniej przemieścić się w miejsce znajdujące się w pasie całkowitości.

Drugą opcją jest Maroko. Tanger znajduje się bardzo blisko hiszpańskiego wybrzeża, a jednocześnie oferuje niemal pięciominutową całkowitość. To może być szczególnie interesujące dla osób, które chcą potraktować zaćmienie jako główny cel podróży, ale jednocześnie połączyć je z wakacjami.

Największą astronomiczną nagrodą będzie jednak Egipt. Rejon Luksoru pozwoli obserwować ponad sześć minut całkowitości, a przy okazji daje możliwość zobaczenia jednych z najbardziej znanych zabytków świata.

Warto przy tym pamiętać, iż popularność tego wydarzenia może być ogromna. Pas całkowitości przebiega przez obszary będące ważnymi kierunkami turystycznymi, a najlepsze miejsca obserwacyjne są ograniczone do stosunkowo wąskiego pasa. Im bliżej 2 sierpnia 2027 r., tym trudniej może być znaleźć nocleg czy dogodny transport w najbardziej atrakcyjnych lokalizacjach.

Główna ilustracja wygenerowana przez AI.