Startup wspierany wcześniej przez NASA testuje technologię łapania asteroid do worka. Pomysł brzmi dziwnie, ale ma zaskakująco poważne zaplecze techniczne.
TransAstra ogłosiła, iż prowadzi finansowane przez inwestorów i klientów studium misji, której celem byłoby przechwycenie małej planetoidy bliskiej Ziemi i przeniesienie jej na stabilną orbitę w pobliżu naszej planety. W komunikacie firma pisze o obiekcie o masie około 100 ton i zaznacza, iż analizuje architekturę misji, trajektorie oraz możliwe docelowe orbity. Pierwszy lot miałby ruszyć jeszcze przed końcem dekady, a spotkanie z celem mogłoby nastąpić w 2028 albo 2029 r.
Nie mówimy tu o pobraniu próbki jak w misji OSIRIS-REx, ale o przesunięciu całego niewielkiego obiektu w nowe miejsce. Sama idea nie jest przy tym zupełnie oderwana od wcześniejszych planów agencji kosmicznych. NASA przez lata rozwijała Asteroid Redirect Mission, w której rozważano przechwycenie małej asteroidy albo fragmentu większej i przetransportowanie go na stabilną orbitę w przestrzeni okołoziemskiej lub okołoksiężycowej. W sensie technicznym TransAstra nie wymyśla więc całkiem nowej klasy manewru, ale próbuje skomercjalizować coś, co od dawna krążyło w planach zaawansowanych misji kosmicznych.
Najbardziej niezwykły element projektu to nie silniki, tylko sama siatka
Sercem koncepcji jest Capture Bag – nadmuchiwany system, który zamiast chwytać asteroidę sztywnymi ramionami, ma ją po prostu otoczyć, zacisnąć i ustabilizować. To rozwiązanie ma jedną oczywistą zaletę: nieregularny, obracający się i trudny do uchwycenia obiekt łatwiej zamknąć w czymś elastycznym niż próbować go precyzyjnie złapać mechanicznym chwytakiem. To system zdolny do przechwytywania obiektów o różnych kształtach i rozmiarach, także takich, które koziołkują lub wirują.
Firma nie poprzestała na renderach. We wrześniu 2025 r. ISS National Lab ogłosiło, iż Capture Bag poleci na Międzynarodową Stację Kosmiczną, gdzie miał zostać nadmuchany w śluzie Bishop, aby sprawdzić jego zachowanie w warunkach mikrograwitacji i próżni.
Według TransAstra ten test był kluczowy, bo na Ziemi da się sprawdzić próżnię, ale nie sposób w pełni odtworzyć zachowania dużej, ciśnieniowej, elastycznej struktury bez grawitacji. Firma twierdzi też, iż w październiku 2025 r. przeprowadziła demonstrację mniejszej, metrowej wersji worka w środowisku orbitalnym, a kolejnym krokiem ma być zbudowanie i przetestowanie wersji 10-metrowej.
NASA rzeczywiście dała pieniądze, ale trzeba dobrze zrozumieć, na co dokładnie
NASA nie finansuje dziś misji łapania asteroid do wydobycia jako własnego programu strategicznego. Rzeczywiście jednak wspierała rozwój samej technologii Capture Bag. TransAstra otrzymała kontrakt NASA CCRPP o wartości 2,5 mln dol., a środki te miały zostać dopasowane przez prywatnych inwestorów, co razem dało 5 mln dol. na rozwój 10-metrowej wersji systemu. Ten program był uzasadniany przede wszystkim zastosowaniami w sprzątaniu śmieci orbitalnych i szerzej w zrównoważonym użytkowaniu przestrzeni kosmicznej.
Technologia ma więc dwa życia naraz. Jedno dotyczy usuwania dużych, niebezpiecznych odpadków z orbity okołoziemskiej. Drugie, dużo bardziej ambitne, zakłada wykorzystanie tej samej metody do chwytania małych asteroid. Z punktu widzenia inżynierii to logiczne, bo jeżeli potrafisz bezpiecznie zamknąć w elastycznej strukturze nieregularny, obracający się obiekt w próżni, to zdobywasz kompetencje przydatne w obu tych światach.
Oficjalny cel to górnictwo kosmiczne, ale efektem ubocznym będzie obrona planetarna
TransAstra mówi wprost, iż chce budować przyszłą gospodarkę kosmiczną opartą na zasobach już obecnych poza Ziemią. Firma pisze o wodzie, metalach, materiałach konstrukcyjnych i osłonach radiacyjnych, które można byłoby pozyskiwać z małych asteroid, zamiast wynosić wszystko rakietami z Ziemi. Firma szacuje nawet, iż około 260 małych asteroid o średnicy do 20 m mogłoby być dostępnymi celami przyszłych misji, choć to oczywiście własne wyliczenia przedsiębiorstwa, a nie liczba potwierdzona przez niezależną agencję.
Jednocześnie nie da się nie zauważyć, iż taki projekt zahacza o obronę planetarną. Nie dlatego, iż TransAstra zamierza polować na asteroidy, ale dlatego, iż każda technologia pozwalająca znaleźć mały obiekt, zbliżyć się do niego, schwytać go i bezpiecznie zmienić jego orbitę wnosi coś do zestawu umiejętności potrzebnych w przyszłych działaniach ochronnych. Obecna propozycja nie jest odpowiedzią na największe zagrożenia, tylko raczej demonstracją operowania na najmniejszych, najbardziej dostępnych celach.
W prawdziwej obronie planetarnej liczy się dziś głównie co innego niż łapanie do worka
Najbardziej namacalnym dowodem, iż da się aktywnie zmieniać trajektorię małego ciała niebieskiego, pozostaje misja DART. To ona pokazała, iż ochrona planetarna nie musi ograniczać się do obserwacji zagrożenia, ale może obejmować rzeczywiste odchylenie toru planetoidy.
Sonda celowo uderzyła w Dimorphosa i skróciła jego okres obiegu wokół większej planetoidy Didymos o 33 minuty, pokazując, iż tor małego ciała można rzeczywiście zmienić. To dziś najbardziej realna, sprawdzona ścieżka obrony przed zagrożeniem: wykryć obiekt odpowiednio wcześnie i delikatnie, ale skutecznie odepchnąć go z kursu kolizyjnego.
Przenoszenie całych asteroid do stabilnej orbity byłoby więc raczej techniką niszową i dotyczącą bardzo małych obiektów, a nie główną metodą obrony Ziemi. Zresztą NASA i JPL przypominają, iż w tej chwili nie ma znanego dużego zagrożenia uderzeniem w perspektywie najbliższych 100 lat, choć agencja przez cały czas monitoruje dziesiątki tysięcy NEO i rozbudowuje systemy wykrywania.
