„Zachowaj spokój i noś przy sobie gotówkę”. Europejski Bank Centralny ostrzega

Czy w dobie płatności zbliżeniowych i bankowości mobilnej gotówka wciąż ma znaczenie? Europejski Bank Centralny twierdzi, iż tak – i to większe, niż wielu osobom się wydaje.

W najnowszym dokumencie instytucja wprost apeluje do mieszkańców Unii Europejskiej o przygotowanie finansowej rezerwy na wypadek kryzysu. Powód jest prosty: w razie poważnej awarii dostęp do pieniędzy na koncie może zostać czasowo zablokowany.

Niepokojący apel EBC

Dokument opublikowany przez Europejski Bank Centralny nosi wymowny tytuł: „Zachowaj spokój i noś przy sobie gotówkę”. Autorzy raportu podkreślają, iż w obecnych realiach nie można wykluczyć sytuacji, w których dostęp do środków zgromadzonych na rachunkach bankowych zostanie utrudniony lub wręcz niemożliwy.

EBC analizował przepływy finansowe podczas czterech kryzysów – od załamania w 2007 roku po inwazję Rosji na Ukrainę. Wnioski są jednoznaczne: gotówka pozostaje kluczowym elementem przygotowania na sytuacje nadzwyczajne w każdym kraju Unii.

Kto pamięta kolejki do bankomatów z czasu początku Covida czy wojny za naszą wschodnią granicą, wie, jak ważne jest zadbanie o gotówkę zawczasu. Źródło zdjęcia: Pexels

Eksperci przypominają, iż cyfrowe formy płatności są całkowicie zależne od energii elektrycznej i internetu. Wystarczy poważna awaria sieci, by bankomaty, terminale i aplikacje bankowe przestały funkcjonować.

Przykładem jest styczniowy blackout w Berlinie, który sparaliżował część miasta. Mieszkańcy stracili dostęp do bankomatów, a w wielu sklepach zawieszono płatności kartą. Podobne sytuacje miały miejsce w Hiszpanii i Portugalii. W takich momentach banknoty i monety okazały się jedyną realną formą pieniądza.

Ile gotówki warto mieć?

Banki centralne, ministerstwa finansów i agencje ochrony cywilnej w kilku krajach zalecają obecnie, aby gospodarstwa domowe utrzymywały zapas gotówki na kilka dni na niezbędne zakupy. Na przykład władze w Holandii, Austrii i Finlandii sugerują posiadanie kwot od ok. 70 do 100 euro na członka gospodarstwa domowego lub wystarczającej na pokrycie podstawowych potrzeb przez ok. 72 godziny.

– możemy przeczytać w raporcie EBC. W Niemczech rekomendacje są jeszcze dalej idące – mówi się o około 500 euro na rodzinę. Rząd od lat zaleca również gromadzenie zapasów żywności i wody na minimum 10 dni. Polacy mogą zastosować się do zaleceń z innych europejskich państw i przyjąć za bezpieczną rezerwę kwotę 3-4 tys. zł.

Gotówka jednak filarem stabilności

EBC zwraca uwagę, iż banknoty nie są reliktem przeszłości, ale elementem odporności systemowej:

Gotówka, jako jedyne zobowiązanie banku centralnego bezpośrednio dostępne dla wszystkich, może spełniać swoją rolę – nie tylko w codziennych transakcjach, ale jako fundamentalny filar stabilności gospodarczej i zaufania publicznego, szczególnie wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna. Nakazy te znajdują odzwierciedlenie w strategii gotówkowej Eurosystemu, której celem jest zapewnienie ciągłej dostępności, dostępu do gotówki i jej akceptacji w strefie euro

Niektóre kraje, jak Finlandia, rozważają wprowadzenie bankomatów odpornych na zakłócenia. Takie urządzenia musiałaby mieć własne, niezależne zabezpieczenia energetyczne i teleinformatyczne – np. podwojone łącze (światłowód + sieć komórkowa) czy łączność satelitarną. Celem jest zapewnienie dostępu do środków choćby w przypadku awarii infrastruktury cyfrowej.

Choć jeszcze niedawno słyszeliśmy nader często o pracach nad cyfrowym euro czy wprowadzaniu kolejnych limitów wypłat gotówkowych, EBC wskazuje jasno: w sytuacji kryzysowej to gotówka daje realne bezpieczeństwo. Warto więc potraktować te zalecenia nie jako powrót do przeszłości, ale jako element rozsądnego planu awaryjnego.

Źródło: Fakt, EBC